شهرستان میانه

نوشته شده توسط سازمان on . Posted in شهرستانها

 mianeh

نگاهی گذرا به شهرستان میانه

شهرستان ميانه، در شمال غربي ايران و جنوب شرقي استان آذربايجان شرقي قرارگرفته و يكي از 19 شهرستان آن به شمار مي رود. اين شهرستان در محل تلاقي سه استان آذربايجان شرقي، زنجان و اردبيل قرار گرفته و 7 همسايه در اطراف خود دارد: سراب از شمال، بستان آباد از شمال غربي، هشترود از غرب، چاراویماق از جونب غربی،زنجان از جنوب، خلخال از شرق و اردبيل از شمال شرقي اين شهرستان رادربرگرفته اند. شهرستان ميانه با 5580 كيلومتر مربع مساحت از مجموع مساحت45162 كيلومترمربعي استان،  به عنوان پهناورترين شهرستان استان آذربايجان شرقي محسوب مي شودكه يك هشتم از خاك استان و يك سيصدم از خاك ايران را دربرگرفته است.

جغرافیای طبیعی شهرستان میانه

آب و هوا و پوشش گیاهی: شهرستان میانه به جز در دامنه‌های پست دره قزل اوزن، در قسمت میانی وجنوب شرقی که دارای اقلیم خشک و سرد است، همچنینی به جز ارتفاعات بالای۱۸۰۰متری بزقوش در شمال که دارای اقلیم ارتفاعات فوقانی می‌باشد، در سایرمناطق دارای اقلیم خشک سرد می‌باشد. متوسط بارش سالانه ۳۲۰ میلیمتر در نقاط کم ارتفاع جنوب شرقی و در بالای ارتفاعات بزگوش از ۳۹۳ تا ۶۰۰ میلیمترمتغیر است. متوسط دمای سالانه نیز در این شهرستان، 3 الی 14/5 درجه سانتیگراد، در مناطق مختلف آن می‌باشد.

به طور کلی، مشخصات این شهرستان طبق گزارش سازمان برنامه و بودجه، به شرح زیر می‌باشد: - حداکثر درجه حرارت متوسط سالانه، 18/7 درجه سانتیگراد. - حداقل متوسط درجه حرارت سالانه، 4/9 درجه سانتیگراد. - حداقل میزان رطوبت نسبی هوا، ۴۸ درصد - حداکثر میزان رطوبت نسبی هوا ۶۸ درصد. - از نظرپوشش گیاهی، دارای انواع و اقسام گیاهان خودرو می‌باشد که حدود ۴۰ رقم انواع گیاه را دربر می‌گیرد. از جمله: کنگروحشی،علف آبه،چچم یا چچن،بولاغ اوتی،کاکوتی،بومادران،مرضه کوهی،قازآیاغی،ترشک،اسپند،خاکشیر،ریواس،پونه، نعناع کوهی، درمنه و کاکوتی و ... می‌باشد.

ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: شهرستان میانه، در جنوب رشته کوه بزقوش قرار دارد. ارتفاع عمومی زمین در این شهرستان، از ۷۵۰ متر در منتهی الیه گوشه جنوب شرقی آن دره قزل اوزنتا ۳۳۰۰ متر در قلل رشته کوه برغوش متغیر است.

شیب عمومی زمین به جز در گوشه جنوب شرقی شهرستان، در کلیه نقاط آن به سمت مرکز ( شهر میانه) می‌باشد و در نهایت تمامی دامنه‌ها به قزل اوزن ختممی‌شوند. از نظر شکل زمین، قلل ۲۵۰۰ الی ۳۳۰۰ متری بزگوش و زمین‌های وسیع وکم شیب پایین آن در غرب دره گرمه چای ویژگی اصلی نیمه شمالی شهرستان راتشکیل می‌دهد. رشته کوه بزقوش، که در قسمت جنوب سبلان و در شمال میانه قرار گرفته و دره علیای تلخه رود از کوه‌های بزقوش می‌باشد. امتداد این رشته کوه از مغرب به مشرق و به طول ۱۲۰ کیلومتر وارتفاع آن در اطراف شرقی تا حدود ۳۸۰۰ متر، ولی در طرف غربی از ارتفاع آن کاسته می‌شود و در جنوب شهرستان سراب ۳۱۷۰ متر و درشیشک کوه در حدود ۲۴۵۰ متر ارتفاع دارد. رشته کوه بزقوش در جنوب شهرستان سراب واز خود میانه کاملاً نمایان است و دو دره در طرفین بزقوش قرار گرفته که یکی آجی چای و جلگه سراب است که آن را از سبلان(ساوالان) جدا کرده و دیگر درقارانقوچای می‌باشد که از بین بزقوش و سهند جاری است.

منابع آبی: منابع آب‌های سطح الارضی و رودخانه‌های میانه و میزان آب دهی آن به شرح زیر است: ۱- رودخانه شهری چای یا شهر چایی، با ۱۳۰ میلیون مترمکعب ۲- قرنقوچای با ۵۱۰ میلیون مترمکعب ۳- رودخانه آیدوغموش با ۱۵۰ میلیون متر مکعب ۴- رودخانه قزل اوزن با ۱۲۵۰ میلیون متر مکعب ۵- گرمه چای ( گرمرود) با ۳۰۰ میلیون متر مکعب.

همه این رودخانه‌های از طریق قزل اوزن به دریای خزر وارد می‌شوند. علاوه بر این‌ها چندین رود کوچک دیگر از جمله رودخانه شیخ احمد ترکمان، صومعه،اشلق،قوری چای که از رشته کوه بزگوش سرچشمه گرفته و به رودخانه قزل اوزن می‌ریزند.تعداد چشمه‌های کوچک و بزرگ و در حدود ۲۹۶ رشته قنات، با عمق، طول ومیزان آب نسبتا، کم در قسمت‌های مختلف شهر و روستا پراکنده هستند که بخشی از آب مورد نیاز شهرستان را تامین می‌نمایند.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای چهار بخش (مرکزی، ترکمانچای، کاغذکنان و کندوان)، 17 دهستان و 4 نقطه شهری به نام های میانه، ترکمانچای، آق‌کند و ترک می‌باشد. شهرستان میانه ۴۰۳ آبادی وجود دارد که ۵۰ آبادی خالی از سکنه می‌باشد.

جمعیت

براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان میانه در حدود 185806 نفر (5 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 95505 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 106738 نفر و جمعیت روستایی آن 79068 نفر و تعداد خانوار آن 52681 خانوار است.

جغرافیای تاریخی شهرستان میانه

پیشینه و سابقه تاریخی شهر ستان میانه به دهها سال قبل از میلاد مسیح باز می گرددو بعضی نوشته ها سابقه تاریخی میانه را تا 720 سال پیش از میلاد نیز نقل می کنند. وجود کتیبه های آشوری و اورارتویی در بعضی مناطق آذربایجان و کشف آثار باستانی و مجسمه های سفالین در شهرستان میانه ، قدمت تاریخی آن را به دوره های پیش از تشکیل دولت ماد می رساند.

در پی حفاری هایی که در سال 1352 شمسی در یکی از قریه های اطراف میانه به نام آرموداق انجام گرفت یک مجسمه سفالین مربوط به دوره ساسانیان کشف شد. این تندیس توسط رئیس اداره باستان شناسی وقت به موزه باستان شناسی تبریز منتقل گردید. در کتابهای تاریخی و سفرنامه های جهانگردان نام این شهرستان را میانج ثبت کرده اند. چون این شهرستان به نوشته برخی ، پیش از میلاد مسیح در خط مرزی دو سرزمین ماد و پارت قرار گرفته بود و هم اکنون نیز در وسط مراغه و تبریز قرار دارد و مانند زاویه یک مثلث در میان آنها جای گرفته است و یا اینکه چون بین دو شهر زنجان و تبریز واقع گردیده این نام را انتخاب کرده اند.با این حال شهرستان میانه در قرنهای هفتم و هشتم هجری علاوه بر میانج نام دیگری چون " گرمرود " داشته و در برخی از کتابهای آن زمان برای شناسایی آن از هر دو نام ( گرمرود و میانه ) استفاده شده است.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان میانه

مسجد سنگی ترک:این مسجد در روستای قدیمی ترک، در ۲۹ کیلومتری شمال شرق میانه واقع شده،از آثار بسیار مهم آذربایجان است و از شگفتی های منحصر به فردی برخوردارمی‌باشد. شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در آن به کار رفته‌است، باستان شناسان را به تحیر واداشته‌است و در عین حال تاریخ درخشان هنر معماری اسلامی را رد قرون گذشته به تماشای علاقمندان می‌گذارد. بنای مسجد و نمای بیرونی آن، همه یکپاچه از سنگ ساخته شده‌است. کنده کاری‌های باشکوه وکتیبه‌های زیبای آن که به خط زیبای نستعلیق تزیین شده، موضوع دیگری است که حکایت از دقت، نبوغ و ظریف کاری معماران مسلمان آن دوران دارد.همچنین محراب و ستون‌های این مسجد، به گونه‌ای زیبا و حیرت انگیز باسنگهای یکپارچه و قرمز، هر بیننده‌ای را به تحیر و تفکر وا می‌دارد. یکی ازاین ستونها که تفاوت اساسی با ستونهای دیگر دارد نشان می‌دهد که بعدها درهنگام تعمیر، بجای ستون اصلی به کار رفته‌است.

این مسجد ۱۰ قسمت متمایز دارد. ساختمان اصلی آن تماماً از سنگ بنا شده وشبستان های آن بعدها با آجر ساخته شه و در ضلع جنوب غربی این مسجد آرامگاهی وجود دارد که منسوب به بانی یا معمار مسجد می‌باشد. در مورد بانی مسجد ترک و تاریخ بنای آن نظرهای مختلف وجود دارد. بعضی آن را به امام حسن نسبت می‌دهند. برخی دیگر زمان احداث آن را در قرن ششم می‌دانند و بعضی‌ها هم معتقدند که این مسجد در قرن هشتم و دوران حکومت خانان مغول به دست سلطان محمد خدابنده (اولجاتیو) بنا شده‌است. بر در و دیوارهای سنگی این مسجدتاریخ‌های ۱۰۱۶ و ۱۲۸۲ قمری به چشم می‌خورد که تنها نشان از تعمیر این مسجددر زمان شاه عباسی صفوی و ناصر الدینه شاه قاجار دارد. در کتیبه دیگری که بر روی سنگهای میان دو پنجره قرار دارد اسامی کارفرما، بانی، کنده کار ومعمار یا بنای مسجد به ترتیب: حاجی مراد ترکی، عباس کربلایی، محمد صادق تبریز و عبدالوهاب مشاهده می‌شود.

قبر امامزاده محمد: این امامزاده در روستای کندوان، واقع در ۳۵ کیلومتری شهر میانه سر بر بالینخاک نهاده و با ساختمانی کوچک و ساده گلی و یک ضریح چبی، سفره نور و ایمانو محبت در قلوب مردم روستا و اطراف آن گسترانیده‌است. در میان اهالی منطقه، امامزاده اسماعیل، پسر این امامزاده شناخته می‌شود. همچنانکه محمدرا نیز فرزند بلافصل امام صادق به شمار می‌آورند. بر اساس آمار اداره میراث فرهنگی و هنری شهرستان میانه، علاوه بر این دو ، امامزاده‌های دیگری درروستاهای برزلیق، صومعه، کلاله، شیخ طبق، حسن آباد، ترکمانچای، گاوینه رود،دمیرچی و چرور نیز به تازگی شناسایی شده ولی هنوز به مرحله ثبت نرسیده‌است. مزار امامزاده دیگری با همین نام یعنی امامزاده محمد در روستای چنار از توابع شهرستان میانه واقع است که بین مردم منطقه از جمله مناطق شناخته شده به شمار می‌رود.

قیز کورپوسی (پل دختر):این پل معروف در دامنه شرقی قافلانکوه و در فاصله ۲۰ کیلومتری شهر میانه،بر روی رودخانه قزل اوزون ساخته شده و دارای سه دهانه بزرگ و محکم باپاینه‌های استوار آجری است که بر روی آب برهای سنگی قرار گرفته‌است. درداخل پایه‌ها، اتاقهای کوچکی با زیبایی و ظرافت بنا گردیده‌است که کنجکاوی هر بیننده را بر می‌انگیزد. بر اساس مشاهدات سیاحان و شخصیتهای سیاسی وفرهنگی، در طی زمانهای مختلف از این اثر دیدن نموده‌اند، نوشته‌هایی به خط نسخ و نستعلیق و کوفی بر قسمت‌هایی از این پل وجود داشته که تاریخ تعمیر ونوسازی آن را نشان می‌داده‌است اما اثری که تاریخ احداث آ ن را نشان بدهدهنوز شناسایی نشده‌است.

قیز قالاسی (قلعه دختر):این قلعه در کتابهای تاریخ و سفرنامه‌ها، چنین توصیف شده‌است: این قلعه در ۲کیلومتری شمال پل دختر (۱۸ کیلومتری جنوب میانه) بر روی صخره بزرگ و قلل تیز، در زمان حکومت شاه عباس صفوی، این قلعه محل تجمع و استراحت راهزنان واشرار بوده که باعث ناامنی منطقه بودند. به دستور وی دیوارهای قلعه با پلدختر شباهت دارد، برخی تاریخ بنای آن دو بنا را نزدیک به هم (قرن ششم) ذکرمی‌کنند ولی برخی دیگر از مورخان، ساختمان قلعه را به یکی از پادشاهان ساسانی (اردشیر دراز دست) نسبت می‌دهند.

قلعه نجفقلی خان:این قلعه بزرگ خاکی، در جنوب شرقی میانه ( جنب رودخانه شهر چایی) قرارگرفته‌است. در قسمت‌های شمالی و شمال شرقی آن بناهای مسکونی احداث شده‌است وسمت جنوبی و جنوب غربی آن را زمین‌های زراعی و باغات سرسبز احاطه نموده وناحیه شمال غربی آن در بالای کوه‌های قافلانکوه واقع شده‌است. شکل عمومی آن کثیرالاضلاع غیرمنتظمی است که دره‌های عمیق و قله‌های تیز قافلانکوه رازیر پوشش خود قرار داده‌است. این بنا با آجر و سنگ ساخته شده و بلندی دیوار (باروی قلعه) اطراف آن به ۴ متر می‌رسد. این قلعه دارای یک دروازه و یکراه خروجی به ارتفاع سه متر می‌باشد که راه خروجی آن بیشتر به راه فرارشباهت دارد و به تخته سنگ‌ها و پرتگاه‌های خطرناک منتهی می‌گردد. قلعه دختر، ۱۶ یا ۲۴ برج دیده‌بانی مخروبه دارد که ۸ برج آن بر رودخانه قزل اوزن مشرف است. در میان قلعه، دو منبع آب به ابعاد ۱۵*۱۰ متر و ارتفاع ۱۰ متروجود دارد که آب آن به وسیله برف و باران تامین می‌شده‌است. دو ضلع قلعه ازصخره‌های طبیعی و یک ضلع آن از سنگ‌های تراشیده شده تشکیل یافته‌است. علاوه بر آن چاه‌های زیادی نیز در قسمت‌های مختلف قلعه وجود داشته که درمواقع حساس از آب آنها استفاده می‌شده‌است. گورستان قدیمی (خان جان آباد) واقع شده که امروزه کاملاً متروک و به ساختمان تبدیل شده‌است. این تپه خاکیبه دوره ساسانیان منسوب است و از عصر ظهور اسلام تا اواخر دوره قاجار،مورد استفاده بوده‌است. در بنای این قلعه، خشت‌های بزرگ به ابعاد ۴۰*۳۰ بهکار رفته که در واقع تنها مصالح ساختمانی آن می‌باشد. با گذشت زمان و تحت تأثیر عوامل طبیعی و حفاری‌ها و خاکبرداری‌های پراکنده، قسمت‌هایی از اینبنا تخریب و از بین رفته‌است. این تپه خاکی در سال ۱۳۵۴ مورد بازدیدکارشناسان وزارت فرهنگ و هنر قرار گرفته و به عنوان اثر باستانی ملی به ثبت رسیده‌است.

کاروانسرای جمال آباد:این بنای تاریخی در کنار روستای جمال‌آباد، واقع در ۳۵ کیلومتری شهر میانه قرار دارد که در سال ۱۰۶۵ هجری قمری بنا شده‌است. (به نوشته شوالیه شارون نویسنده و جهانگرد معروف، این کاروانسرا در تاریخ ۷۳۳ هجری قمری بدست غیاث الدین محمد، وزیر سلطان ابوسعید، سلطان مغول ساخته شده‌است.) در سال ۱۲۳۴ه.ق در هنگام بازدید (موریس دو کتز بوئه) از این اثر تاریخی گرچه حدود ۵۲۰سال از بنای آن می‌گذشت، همچنان در نهایت زیبایی و استحکام بوده‌است. همچنین در سال ۱۱۱۲ ه.ق «جملی کارری» در نوشته‌های خود از وجود برج‌های هفتگانه و زیبای این بنا خبر داده‌است. این در حالی است که هم اکنون از این کاروانسرا به جز چند دیوار مخروبه باقی نمانده‌است.

بقعه و مناره امامزاده اسماعیل:بقعه با صفایی در قلب این شهر وجود دارد که به نام امامزاده اسماعیل، کمالالدین بن سید محمد بن امام جعفر صادق مشهور است. این بارگاه عشق که در ضلع جنوبی مسجد جامع شهر دامن محبت گسترانیده در سال ۹۲۳ ه.ق شناسایی و به ثبت رسیده‌است. مساحت بنای اولیه آن ۳۰ متر مربع و ارتفاع گنبدش حدود ۶ متر استکه سطح خارج آن با کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ تزیین می‌شده‌است ولی چندی پیشدر پی تعمیر و نوسازی اساسی آن اکثر این خصوصیات از بین رفت و ساختمان آناز نو به طرز جالب و با سبک معماری پیشرفته و آمیخته با فرهنگ و هنر اسلامی تجدید بنا شد.

کشاورزی

شهرستان میانه، با توجه به موقعیت خاصی که دارد و به واسطه دادشتن رودخانه‌های پر آب، برای کشاورزی بسیار مناسب است. رودخانه‌هایی که درزمستان و بهار، در دره‌های عمیق جوشان و خروشان جاری می‌شوند.محصولات عمده کشاورزی این منطقه را گندم، جو و برنج تشکیل می‌دهد. کشاورزان، بذر مورد نیاز خود را خودشان تهیه می‌کنند. همچنین مصرف یکساله خود را از کشت خود تامین می‌کنند و اگر مازاد مصرف داشته باشند برای فروش به بازار عرضه می‌کنند که در سال‌های اخیر خریدار عمده گندم آنان دولت بوده‌است.

صنعت

یکی از مهمترین صنایع و کارخانه‌های شهرستان میانه شرکت فولاد آذربایجان می‌باشد. همچنین شهرستان ميانه داراي راه آهن ميباشد كه به شبكه راه آهن سراسري متصل است. همچنين اين ايستگاه يكي از قطب هاي بسيار مهم راه آهن در سراسر كشور است. چرا كه متصل كننده شرق و جنوب ايران به غرب و همچنين غرب ايران به شرق وجنوب ميباشد. ميتوان گفت راه آهن اين شهر جزو ايستگاه هاي مادر كشور ايران مي با شد.

شهرستان هوراند

نوشته شده توسط سازمان on . Posted in شهرستانها

 horand

هوراند یکی از شهرستانهای استان آذربایجان شرقی به مرکزیت هورانداست.

سابقه تاریخی
شهرستان هوراند که یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اهر بود در مرداد ماه سال 1392 بر اساس ابلاغیه معاون اول رییس جمهور تشکیل شد.

موقعیت جغرافیایی
شهرستان هوراند در 170 کیلومتری تبریز واقع شده و از سمت شمال و غرب با شهرستان کلیبر، از سمت شرق با استان اردبیل و از سمت جنوب با شهرستان اهر هم‌مرز است.

تقسیمات کشوری
طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان هوراند دارای دو بخش به نام‌های مرکزی و چهاردانگه و یک نقطه شهری به نام هوراند می‌باشد.قلعه پشتاب از آثار تاریخی روستای پشتاب، در نزدیکی هوراند است.

وجه تسمیه

درمورد ریشه واژه هوراند عقاید مختلفی وجود دارد گروهی آن را فارسی و گروهی نیز واژه‌ای ترکی میدانند. بسیاری از محققان نامهای زیر را از یک ریشه میدانند : اهر – هوری بره – هووای – هوراند – هریس – هومای – هورمان – و

برخی نام هوراند را برگرفته از نام قوم هوری میدانند، هوری‌ها یا خوری‌ها مردم باستانی آسیای صغیر و شرق و غرب میانرودان شمالی و سوریه بودند، که (تقریباً ۲۵۰۰ ق.م.) از کوه‌های جنوب دریای خزر به سرزمین بین هیتیان و آشور، شرق دجله و منطقه کوهسار زاگرس و از آنجا آنها در مناطق بین‌النهرین شمالی و سوریه و حتی ساحل مدیترانه پخش شدند. برخی نیز معتقدند واژهٔ هوراند، از واژهٔ فارسی اهوراوند ساخته شده که در طول سالیان دراز به هوراند تبدیل شده‌است. گفته می‌شود که معنی واژهٔ اهوراوند، خدای زیبایی‌ها است که شاید به‌دلیل زیبایی کم‌نظیر این شهر، به این نام خوانده شده‌است.

فرهنگ
زبان رایج اهالی این منطقه ترکی آذربایجانی بوده و در بعضی از نقاط لهجه‌های تاتی و هرزندی نیز وجود دارد. مذهب اهالی این شهرستان شیعه اثنی عشری می‌باشد. بر خلاف آنچه به نظر می‌رسد مدم این شهر دارای سطح نسبی سواد بالایی هستند که نمونه آن دیپلمه بودن اکثریت قریب به اتفاق دختران شهر است، این شهر با دارا بودن دانشگاه رو به سوی توسعه علمی و فرهنگی نیز می‌رود.

جغرافیا

شهر هوراند در ۴۷ درجه و۳۷ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی قرار گرفته‌است و ارتفاع آن از ۱۰۲۴ متر در مرتفعترین نقاط شهر تا ۸۶۰ متر در نقاط پست شهر متغیر است. استان آذربایجان شرقی دارای وسعت ۴۵۰ هزار کیلومتر مربع است که از این میزان ۱۸۸ هزار هکتار آن پوشیده از جنگل است. از ۱۸۸ هزار هکتار جنگل، ۱۶۴ هزار هکتار آن جنگل‌های بکر قره داغ یا ارسباران شامل مناطق اهر ، هوراند، کلیبر و خدآفرین است. همچنین ۱۳ هکتار از جنگل‌های منطقه قره داغ یا ارسباران در بخش مرکزی اهر و بخش هوراند واقع شده‌است. منطقه هوراند شامل کوههای بلند و درختان گوناگون است که نگاه هر بیننده‌ای را مجذوب و حیران خویش می‌سازد و همچنین زیستگاه جانورانی است که گاهی از نظر تنوع در جهان بی نظیر می‌باشند . از جمله ، خرس قهوه‌ای، خوک وحشی، روباه، شغال، گرگ، سیاه گوش و…. ،و پرندگانی از قبیل :کبک، کبک چیل، جی جاق، کلاغ نوک قرمز و پرندگان شکاری چون عقاب طلایی، شاهین و … همچنین از لحظ پوشش گیاهی دارای گونه‌های مختلف گیاهی و درختی منحصر به فرد سرخدار، ممرز، بلوط ، فندق، گردو و سماق و … میباشد. آب و هوای این منطقه معتدل کوهستانی است که در زمستان با یخبندان‌های کوتاه مدت و هوایی خنک و مطلوب و تابستانهایی نسبتاً گرم و نسیمهای خنک و روح نواز همراه است.
تقسیمات کشوری

شهرستان اهر همزمان با بخش هوراند در سال ۱۳۲۳ تأسیس شد و براساس آخرین تقسیمات کشوری سال ۸۵ نیز، این شهرستان از ۲ بخش مرکزی و هوراند تشکیل یافته‌است. سابقه بخشداری این شهر به بیش از ۵۵ سال می‌رسد. مردم هوراند چندین سال است که از نمایندگان خود درمجلس درخواست دارند تا اقدامات مربوط به تبدیل این بخش به شهرستان و تاسیس فرمانداری در این شهر را انجام دهند. با توجه به فعالیتهای صورت گرفته احتمال این مساله قریب‌الوقوع به نظر می‌رسد. بخشدار فعلی شهر پورمهدی، شهردار تاج الدینی، نماینده شهر مشترک با کلیبر فتحی پور(رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس) و رئیس آموزش و پرورش شهر ممی پور و رئیس دانشگاه آزاد دانشیان می باشد. در این شهر سایر نهاد های دولتی من جمله اداره منابع طبیعی و جنگلبانی، اداره حفظ نباتات، جهادکشاورزی، آب و فاضلاب، آب منطقه ای، برق ، گاز، ثبت احوال، کمیته امداد، بهزیستی، درمانگاه، کلینیک، اورژانس، بانکهای ملی، کشاورزی و مسکن و… دایر می باشد.

شهرستان خداآفرین

نوشته شده توسط سازمان on . Posted in شهرستانها

khodafarin 

سابقه تاریخی

خداآفرین تا سال 1389 یکی از بخش‌های شهرستان کلیبر بود که در اواخر این سال با مصوبه هیأت دولت از این شهرستان جدا و به فرمانداری ارتقا یافت. خداآفرین بدون شک از مناطق قدیمی محسوب می شود با مراجعه به آثار کشف شده و منابع تاریخی می توان به قدمت دیرینه این منطقه اشاره کرد وجود پل‌های خداآفرین بر اساس استنادهای تاریخی ما را به دوران قبل از میلاد مسیح می‌برد، عده‌ای هم عقیده براین دارند که خداآفرین جزوی از خواستگاه قوم رس (اقوامی که در قرآن اشاره شده است) و مجموعاً بیش از صد شهر در حوالی رود ارس وجود داشته است واین منطقه تحت سلطنت قوم اورارتو بوده که بر مناطق ارمنستان کنونی، قسمتی از آناتولی، آذربایجان وقفقاز حکم فرمایی داشته اند.

موقعیت جغرافیایی
شهرستان خداآفرین با وسعت 1525 كیلومتر مربع (3.3 درصد مساحت استان) از سمت شمال با کشور جمهوری آذربایجان، از سمت شرق با استان اردبیل، از سمت غرب با شهرستان جلفا و از سمت جنوب با شهرستان‌های کلیبر و ورزقان هم‌مرز است.

تقسیمات کشوری
طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان خداآفرین دارای سه بخش به نام‌های مرکزی (شامل دهستان‌های کیوان و بسطاملو)، گرمادوز (شامل دهستان‌های گرمادوز غربی و گرمادوز شرقی) و منجوان (شامل دهستان‌های منجوان غربی، منجوان شرقی و دیزمار شرقی)، یک نقطه شهری به نام خمارلو و 204 آبادی می‌باشد.

جمعیت
براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان خداآفرین در حدود 34977 نفر (0.9 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 1659 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 1659 نفر و جمعیت روستایی آن 33318 نفر و تعداد خانوار آن 8212 خانوار است.

اقلیم و آب و هوا
خداآفرین در شمال شرقی استان آذربایجان شرقی بین رشته کوه‌های جنگلی قره‌داغ و رشته کوه‌های قفقاز واقع شده است. بیش از 86 درصد از وسعت اراضی شهرستان خداآفرین را جنگل‌ها و مراتع تشکیل می‌دهند. این شهرستان دارای تابستان‌های معتدل و كوه‌های جنگلی پوشیده از درخت بوده و اكثر اراضی مستعد كشاورزی در این منطقه قرار گرفته اند.

وضعیت اقتصادی
با وجو سد بزرگ خداآفرین، جنگل‌ها و مراتع وسیع و اراضی مستعد کشاورزی، پایه اقتصاد این شهرستان کشاورزی و دامداری است و اکثر اهالی آن در این بخش مشغول به فعالیت هستند. همچنین با تاسیس منطقه آزاد تجاری- صنعتی ارس که بخشی از آن در محدوده شهرستان خداآفرین واقع شده زمینه برای فعالیت‌های اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری در این شهرستان فراهم شده است.

نقاط تاریخی و دیدنی
پل‌های تاریخی خداآفرین، برج شش ضلعی قارلوجه (واقع در قشلاق قارلوجه در کنار رود ارس)، عمارت تاریخی آینالو (باقیمانده از دوران قاجاریه)، کانتور وینق (در ورودی ده وینق و بربلندی کوهی که به رود ارس و قسمت قره داغ و راههای ساحلی ارس اشراف دارد)، تفرجگاه آینالو.

شهرستان هشترود

نوشته شده توسط سازمان on . Posted in شهرستانها

 hashtrood

سابقه تاریخی
شهرستان هشترود در سال 1321 دهكده‌اي بود در دامنه آفتابگير رودخانه سراسكندرود که در سال 1337 به فرمانداري مبدل مي‌شود. نام هشترود به دليل جريان هشت رودخانه قرانقو، آيدوغموش، آجي‌چاي، قلعه‌چاي، قوري‌چاي، ليلان‌چاي، اجيرلو و قره‌قيه مي‌باشد كه از اين شهرستان مي‌گذشتند.

موقعیت جغرافیایی
شهرستان هشترود با وسعت 1990 كیلومتر مربع (4.4 درصد مساحت استان) در 120 کیلومتری تبریز واقع شده و از سمت شمال با شهرستان بستان‌آباد، از سمت شرق با شهرستان میانه، از سمت غرب با شهرستان مراغه و از سمت جنوب با شهرستان چاراویماق هم‌مرز است.

تقسیمات کشوری
طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان هشترود دارای دو بخش به نام‌های مرکزی (شامل دهستان‌های علی‌آباد، کوهسار، قرانقو، سلوک و چاراویماق شمال شرقی) و نظرکهریزی (شامل دهستان‌های آلمالو و نظرکهریزی)، دو نقطه شهری به نام‌های هشترود و نظرکهریزی و 233 آبادی می‌باشد.

جمعیت
براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان هشترود در حدود 60822 نفر (1.6 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 19903 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 21169 نفر و جمعیت روستایی آن 39653 نفر و تعداد خانوار آن 16265 خانوار است.

اقلیم و آب و هوا
ارتفاع عمومی زمین در این شهرستان از 1300 متر تا 3200 متر متغیر است. قسمت اعظم اراضی منطقه را زمین‌هایی تشكیل می‌دهند كه ارتفاع عمومی آنها از 1500 متر الی 2000 متر می‌باشد.

وضعیت اقتصادی
با توجه به وجود 10 معدن فعال و استخراج سنگ گچ، كنگلومرا، مرمر و سنگ نمك، در بخش معدن نیاز جدی این شهرستان، سرمایه‌گذاری در واحدهای فراوری این مواد می باشد. به لحاظ وجود منابع آبی متعدد، این شهرستان یكی از مناطق مستعد پرورش ماهی در استان می‌باشد و با انجام سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب و خاك و توسعه شبكه‌های آبرسانی می‌توان قسمت اعظمی از اراضی دیم شرق منطقه را به آبی تبدیل نمود و بر رونق فعالیت‌های كشاورزی به خصوص توسعه باغات شهرستان افزود.

نقاط تاریخی و دیدنی
قلعه باستانی ضحاك یا فاناسپا (در 14 كيلو متري جنوب شرقي هشترود)، چشمه پیرسقا (در 40 كيلومتري بخش قره‌آغاج)، بقعه منسوب به شیخ بایزید بسطامی (در 10 كيلومتري غرب شهرستان هشترود)، مسجد جامع هشترود.


شهرستان هریس

نوشته شده توسط سازمان on . Posted in شهرستانها

heriss

نگاهی گذرا به شهرستان هریس

 شهرستان هريس حدود2377/6 كيلومترمربع مساحت دارد و از جنوب به شهرستان بستان آباد، از شرق به شهرستان هاي سراب و مشكين شهر، از غرب به شهرستان تبريز و از شمال به شهرستان های اهر و ورزقان محدود است.  اين شهرستان حدود 3/2 درصد كل وسعت استان آذربايجان شرقي را تشکیل می دهد.

جغرافیای طبیعی شهرستان هریس

حدود 70 درصد از وسعت اين شهرستان را اراضي جلگه اي و 30 درصد آن را مناطق كوهستاني تشكيل مي دهند. پست ترين نقاط آن 1500 متر و مرتفع ترين آن 3143 متر از سطح درياارتفاع دارد.

آب و هوا:شهرستان هريس در مرتفعات داراي كليماي استيپي سرد و در نقاط پست يعني كناره تلخه رود داراي كليماي مديترانه اي است كه به طور كلي داراي زمستان هاي سرد ويخبندان و تابستان هاي ملايم مي باشد. متوسط درجه حرارت حداقل 25- درزمستان و حداكثر 35 درجه در تابستان مي باشد. متوسط بارندگي سالانه شهرستان 35 ميلي متر بوده كه غالباً 87 ميلي متر آن در پاييز و 90 ميلي متر درزمستان و 172 ميلي متر در بهار و يك ميلي متر در تابستان نازل مي گردد.

پوشش گیاهی:شهرستان هريس به لحاظ قرار گرفتن در دامنه كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ وقوشاداغ و با داشتن حدود 70% خاك جلگه اي از مناطق مستعد كشاورزي مي باشد. قسمتي از اين مناطق و بلندي هاي آن سرسبز و داراي مرتفع درجه يك و دو بوده وهرسال از 15 خرداد ماه تا 15 شهريور ماه پذيراي تقريباً 7000 خانوار عشايرمي باشد كه در دامه كوه ها و مراتع به دامداري مشغول مي شوند.

ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: مهم ترين كوه ها و ارتفاعات منطقه بدین شرح هستند:  رشته كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ و قوشاداغ با قله اي به ارتفاع 3143 متر در شمال هريس و در حد فاصل دو شهرستان اهر و هريس در امتداد شرق به غرب واقع شده و مرز مشترك حوضه آبريز ارس و تلخه رود بوده است.  كوه آيناخلي كه از شمال شرقي به جنوب غربي در بخش خواجه كشيده شده و حداكثر ارتفاع آن 2873 متر است.  كوه پيرداغ كه با ارتفاع 2852 متر در منتهي اليه غرب شهرستان هريس واقع شده و از ارتفاعات مشرف به روستاي نهند در بخش خواجه مي باشد.

منابع آبی: منابع تامين آب هاي منطقه عمدتاً از باران هاي بهاره و پاييزه و ذوب برف هاي زمستاني و قسمتي نيز از جاري شدن آب چشمه هاي طبيعي است. علاوه از آن جريان پر آب رودخانه تلخه رود ( آجي چاي كه از ارتفاعات سبلان – قوشا داغ – آنياخلي – آق داغ و بزغوش و دامنه هاي شمالي سهند سرچشمه گرفته و در قسمت جنوبي از شرق به طرف غرب جريان دارد كه از منابع آب هاي سطح الارض محسوب مي شود. از رودخانه هاي مهم منطقه مي توان به رودخانه هريس – رودخانه زرنق – رودخانه اوجان چاي و مسيل مينق – خلج و نمرور اشاره نمود.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو بخش (مرکزی و خواجه)، 6 دهستان و 5 نقطه شهری به نام های هریس، بخشایش، زرنق، کلوانق و خواجه می‌باشد.

جمعیت

براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان هریس در حدود 67820 نفر (1.8 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 9823 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 32227 نفر و جمعیت روستایی آن 35593 نفر و تعداد خانوار آن 18353 خانوار است.

جغرافیای تاریخی شهرستان هریس

هريس يكی از قديمی ترين مناطق آذربايجان شرقی است. در وقف نامه ربع رشيدی نام بسياری ازآبادی های آذربايجان آمده است و نشان می دهد كه پاره ای از‌ آن ها (نظير هريس) در قرن های هفتم و هشتم هجری قصبه هايی آباد و بزرگ بوده اند. چند بنای تاريخی مهم از دوره ی فرمان روايی ايلخانان و جانشينان آناندر اين بخش به جای مانده است كه عبارتند از: بقعه شيخ اسحاق (در روستای خانقاه خانمرود) گورستان مينق، گورستان هيق، گورستان گوور، مسجد سنگی جمال‌آباد، و مسجد اسنق (مربوط به قرن هشتم هجری). هريس يكی از قديمی ترين مراكز صنعت فرش در آذربايجان و ايران است و فرش های «مرز بلند» آن شهرت جهانی دارند.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان هریس

چشمه های هریس:چشمه ی آب معدنی آن،آبشار شیرلان و طبیعت بکر آن، آبشار اسماعیل کندی، آبشار بلند و زیبای دربند گوراوان، کوه ساپلاغ، چشمه سوقالخان و ... .

شیران و مینق: شيران یکی از روستاهای قديمي استان آذربایجان شرقی است که در دهستان خانمرود بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است. مينق نيزیکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بدوستان شرقی بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است.

بقعه شیخ اسحاق:در ساحل جنوبي رودخانه كوچك روستاي خانمرود واقع در شهرستان هريس بقعه آجري مستطيل شكل به ابعاد 6× 13/5 متر با ازاره هاي سنگي و ديوار هاي آجري قرار دارد كه مردم محل آنرا بقعه شيخ اسحاق مي نامند. تاريخ احداث بنا را با توجه به گورستان مجاور و شيوه معماري ميتوان به دوره صفويه نسبت داد. اين بنا از سه قسمت تشكيل يافته است : ايوان ـ مسجد ـ مقبره. ايوان مشرف به شمال و داراي دو ستون چوبي است. مسجد به شكل مستطيل و با پوشش تخت چوبي به ابعاد 6/5 × 4/5 متر و نهايتاً مقبره كه در جنوبي ترين قسمت بنا واقع شده و آسمانه آن گنبد كروي بلندي به ارتفاع تقريبي 11 متر ميباشد. در قسمت بالاي ورودي سنگ نبشته اي به خط ثلث وجود دارد كه نام باني آن است و امروزه قسمتي از آن از بين رفته است. مقبره در گورستان قديمي روستاي خانقاه واقع شده كه سنگ قبرهاي باقيمانده از پركارترين آثار حجاري قرون 9 و 10 ميباشد.

اقتصاد

اقتصاد منطقه بيشتر به كشاورزي ( زراعت، باغداري، صيفي كاري) و دامداري و صنايع دستي متكي بوده و موارد متفرقه در درجات بعدي قرار دارند.

کشاورزی

كشاورزي بهترين بخش اقتصادي منطقه است و بيشترين جمعيت فعال را در خود جاي داده و سهم عمده اي در تامين درآمد خانوارها دارد. كشاورزي منطقه شيوه توليد معيشتي و نيمه سنتي و نيمه مكانيزه است و اغلب بهره برداري ها از منابع آب و خاك به صورت تلفيقي از زراعت و دامداري است. بيشترين سطح اراضي زيركشت در كشاورزي به گندم اختصاص دارد و به ترتيب جو و علوفه و حبوبات و صيفي جات پياز، سيب زميني، در درجات بعدي كشيت قرار دارند.

با توجه به اين كه اقتصاد منطقه در درجه اول به كشاورزي متكي است اكثريت قريب به اتفاق ساكنين منطقه يا مستقيماً از محل امور كشاورزي امرار معاش مي نمايند و يا در رابطه مستقيم با فرآورده ها و امور جنبي آن اشتغال دارند. لذا حدود 90 درصد نيروي فعال ( خانوار) در اين بخش شاغل بوده كه عموماً مصرف خانوار از اين محل تامين و مازاد بر ميزان مصرف خانوار از طريق شركت تعاوني روستايي و يا ساير افراد متفرقه در بازارها فروش رسيده و نيازمندي هاي خانوار به كالاهاي ديگر از اين محل تامين مي گردد.

صنعت

منطقه هريس فاقد كارخانه و كارگاه و شهرك صنعتي بوده ولي اخيراً از سوي اداره كل صنايع شهرك هاي صنايع در جهت مطالعه و شناسايي زمين هاي مناسب اقداماتي صورت گرفته و اهالي روستاهاي مينك و بيلوردي و شهر زرنق از اين امر به خوبي استقبال كرده و شهرك صنعتي در حال احداث و تكميل مي باشد.

 آدرس: تبریز – خیابان ارتش جنوبی – روبروی خیابان ارک              تلفن: 6-35546164   فاکس:35543953    کدپستی: 5137653363   ایمیل: info@eachto.ir