مقاله ها

خانه علوی

 

تاريخچه و مشخصات بنا :

اين خانه توسط خانواده صرافلار در كوچه و محله اي كه به نام صرافلار مي باشد بنا شده است قدمت بنا قاجاري است و در گذشته با دو خانه ديگر در ضلع جنوبي حياط يك مجموعه كامل بوده است كه بعدها تفكيك شده است بنا به گفته افراد محل خانه داراي اصطبلي در روبروي بنا بوده است.

در گذشته از طريق يك هشتي ورودي وارد اين خانه مي شدند اما در حال حاضر هشتي ورودي از بين رفته و در اثر تفكيك هايي كه در اين قطعه انجام گرفته ورودي خانه تبديل به يك دالان طولاني شده است .با گذاشتن از دالان وارد حياط مستطيل شكل خانه مي شويم. حياط به تبعيت از ديگر خانه هاي قديمي تبريز حوض مياني و دو باغچه كناري آن را در خود جاي داده است.

اتاق سه دري (طنبي) مستطيل شكل استوار و پابرجا در محور اصلي خانه در پشت ايوان ستون دار خود نمايي مي كند. دو اتاق جانبي مستطيل شكل طنبي را در ميان گرفته و يك رديف پله از حياط به اتاق جانبي دست چپ طنبي و به داخل خانه هدايت مي كند.

در ضلع شرقي حياط نيز يك اتاق مي باشد و دو راهروي جانبي با دو رديف پله موجود مي باشد خانه شامل يك طبقه و يك زيرزمين مي باشد پلان زيرزمين نيز به تبعيت از پلان طبقه همكف در جبهه اصلي شامل يك حوضخانه و دو اطاق جانبي و در ضلع غربي شامل يك اتاق مستطيل شكل و يك راهرو مي باشد.

اين راهرو در هر دو طبقه ارتباط بين جبهه شمالي و شرقي بنا را فراهم آورده است طبقه همكف سازه قابي و زيرزمين سازه طاق و گنبدي دارد. سقف حوضخانه داراي كاربندي هاي بسيار زيبا مي باشد. نماي اصلي بنا ايوان دار مي باشد كه بر روي دو ستون استوار است و در مركز آن يك سنتوري قرار دارد و در دو طرف سنتوري بر روي گوشواره ها دو نيم دايره قرار دارد كه داراي تزئينات گچي مي باشد. بنا در مالكيت اداره كل ميراث فرهنگي استان مي باشد و درآينده به عنوان خانه سفال جهت آموزش سفالگري مورد بهره برداري قرار مي گيرد تزئينات به كار رفته در بنا تزئينات گچي در سنتوري و ايوان نماي اصلي بنا كه به شكل درخت مو مي باشد و نيز گچبري هايي كه به شكل آجر كاري مي باشد و نيز گچبري هاي گل و بوته و پرندگان در دو طرف ايوان و سر ستونهاي گچي و تزئينات آجري بخصوص در نماي شرقي مي باشد.

تبريز ، خيابان شمس تبريزي ، ايستگاه گرو ، كوچه صرافلار ، كوچه شهيد نوروزي ، پلاك 100  

2. شـرح مختصـري از بنـا :

اين خانه توسط خانواده صرافلار در كوچه و محله اي كه به نام صرافلار مي باشد بنا شده است . اين خانواده از توانگران تبريز بوده اند . خانه در گذشته با دو خانه ديگر در ضلع جنوبي حياط يك مجموعه كامل بوده است كه بعد ها تفكيك شده است . بنا به گفته افراد محل خانه داراي اصطبلي در روبروي بنا بوده است .

3. مشخصـات فنـي بنـا :

در گذشته از طريق يك هشتي ورودي وارد اين خانه مي شدند اما در حال حاضر هشتي ورودي از بين رفته و در اثرتفكيك هايي كه در اين قطعه انجام گرفته ورودي خانه تبديل به يك دالان طولاني شده است و با گذشتن از دالان وارد حياط مستطيل شكل خانه مي شويم . حياط به تبعيت از ديگر خانه هاي قديمي تبريز حوض مياني و دو باغچه كناري آن را در خود جاي داده است . اتاق سه دري ( طنبي ) مستطيل شكل استوار و پابرجا در محور اصلي خانه در پشت ايوان ستوندار خودنمائي مي كند . دو اتاق جانبي مستطيل شكل طنبي را در ميان گرفته و يك رديف پله از حياط به اتاق جانبي دست چپ طنبي و به داخل خانه هدايت مي كند . در ضلع شرقي حياط نيز يك اتاق سه دري و دو راهروي جانبي با دو رديف پله موجود مي باشد . خانه شامل يك طبقه و يك زيرزمين مي باشد پلان زيرزمين نيز به تبعيت از پلان طبقه همكف در جبهه اصلي شامل يك حوضخانه و دو اتاق جانبي و در ضلع غربي شامل يك اتاق مستطيل شكل و يك راهرو مي باشد . اين راهرو در هر دو طبقه ارتباط بين جبهه شمالي و شرقي بنا را فراهم آورده است . طبقه همكف سازه قابي و زيرزمين سازه طاق و گنبدي دارد . سقف حوضخانه داراي كاربندي هاي بسيار زيبا مي باشد . نماي اصلي بنا ايواندار مي باشد كه بر روي دو ستون استوار است و در مركز آن يك سنتوري قرار دارد در دو طرف سنتوري بر روي گوشواره ها دو نيم دايره قرار دارد كه داراي تزئينات گچي مي باشد.

4. نـوع مـالكيـت بنـا :

     بنا در مالكيت اداره كل ميراث فرهنگي استان آذربايجان شرقي مي باشد .  

5. قـدمت بنـا :

قاجاريه – پهلوي

6. نـوع بهـره بـرداري و خصـوصيـات بـارز بنـا :

     در حال حاضر ميراث فرهنگي استان مشغول مرمت بنا ميباشد تا در آينده به عنوان خانه سفال جهت آموزش سفالگري مورد بهره برداري قرار گيرد . وجود تزئينات گچي در نما و كاربندي هاي زيبا در حوضخانه از خصوصيات بارز بنا مي باشد .

7. تـزئينـات بكـار رفتـه :

تزئينات گچي در سنتوري و ايوان نماي اصلي بنا كه به شكل درخت مو مي باشد و نيز گچبريهايي كه به شكل آجركاري مي باشد .

تزئينات گچي گل و بوته و پرندگان در دو طرف ايوان

تزئينات آجري بخصوص در نماي شرقي كه در حال حاضر فقط قسمتي از آن باقيمانده است .

تزئينات گچي بسيار زيبا در سرستونها

8. اقـدامـات انجـام شـده :

در سالهاي قبل عمليات مرمتي در برخي فضاها انجام گرفته است.

9. اقـدامـات انجـام گـرفته در گـذشته بـر روي بنـا :

اقدامات انجام گرفته در گذشته بيشتر در جهت تخريب و تضعيف بنا بوده است بدين ترتيب كه دو خانه كه در ضلع جنوبي حياط بوده است از اين خانه جدا شده و در نتيجه باعث از بين رفتن هشتي ورودي نيز شده است . حياط خانه در حال حاضر نصف حياط اصلي آن مي باشد . حوض خانه عوض شده است . نماي جبهه شرقي خانه تغييركرده است . ارسي هاي آن كه تعويض شده و در حال حاضر پنجره هايي با چهارچوب چوبي ساده جاي آن را گرفته است .

 

  

 آدرس: تبریز – خیابان ارتش جنوبی – روبروی خیابان ارک              تلفن: 6-35546164   فاکس:35543953    کدپستی: 5137653363   ایمیل: info@eachto.ir